Beyond the red pen: AI in student assessment

 

“Beyond the red pen: AI in student assessment”

“Надвор од црвеното пенкало: вештачката интелигенција во оценувањето на учениците”

Овој курс се занимава со едно од најактуелните прашања во современото образование: Како да ја користиме вештачката интелигенција при оценувањето, а притоа да бидеме сигурни дека навистина го оценуваме знаењето и способностите на ученикот?

Во време кога учениците можат да користат AI за пишување состави, решавање задачи, подготовка презентации и изработка проекти, наставникот се соочува со нов предизвик: како да разликува што навистина научил ученикот, а што е резултат на помошта од технологијата?

Курсот не предлага да ја отфрлиме вештачката интелигенција, туку да научиме како одговорно да ја вклучиме во оценувањето.

1. Што сака да постигне курсот?

Курсот ги води наставниците низ три фази:

1. Свест и разбирање - Awareness

Да разбереме што значи оценување со помош на AI, кои се можностите и ограничувањата на технологијата и кои европски образовни и регулаторни рамки треба да ги почитуваме.

2. Примена - Application

Да научиме како да ги менуваме и осмислуваме наставните задачи така што ќе бидат соодветни за времето во кое учениците користат AI. Ќе се работи и на создавање задачи со помош на вештачка интелигенција.

3. Одговорност - Responsibility

Да ги препознаеме неправедностите, пристрасноста и недоволната транспарентност при користењето AI. Наставникот мора да ја задржи својата професионална процена и одговорност за секоја оценка.

2. Што конкретно ќе научи наставникот?

Курсот опфаќа неколку важни прашања:

- Можности и ограничувања на AI: Кога вештачката интелигенција може да помогне, а кога може да даде погрешни или површни резултати?

- Нови начини на оценување: Како да се создаваат задачи што не се

  сведуваат само на добивање готов одговор?

- Автентично знаење: Како да се утврди дали ученикот ја разбира

  содржината, може да ја објасни, примени и поврзе со други

  знаења?

- Етичко оценување: Како да се избегне неправедно оценување

  поради различниот пристап на учениците до технологија?

- Пристрасност и транспарентност: Дали AI ги оценува сите ученици

  подеднакво и дали можеме да разбереме врз основа на што донел

  одредена процена?

- Лична стратегија: Секој наставник ќе развива сопствен план за

  користење AI во оценувањето.

3. Како ова би изгледало во македонско училиште?

Ова е можеби најкорисниот дел од курсот. Да земеме неколку примери.

Пример 1: Ученик пишува состав со помош на AI.

Наместо наставникот да го оценува само готовиот текст, може да побара ученикот да ги објасни главните идеи, да покаже како го подготвувал составот и да образложи зошто избрал одредени решенија.

Пример 2: Физика – решавање задача.

Наместо да се оценува само конечниот резултат, ученикот треба да го објасни физичкиот принцип, изборот на формула, постапката и значењето на добиениот резултат.

Пример 3: Проектна задача.

AI може да помогне при истражувањето и подготовката, но ученикот треба да покаже што научил, како ги проверил информациите, кои одлуки самостојно ги донел и како ги применил стекнатите знаења.

Пример 4: Користење AI за повратна информација.

Наставникот може да користи AI за предлог-коментари, критериуми или рубрики за оценување, но конечната процена треба да ја направи самиот наставник.

Потребно е да оценуваме:

- разбирање, а не само репродукција;

- критичко размислување, а не само пронаоѓање информации;

- креативност и самостојност;

- способност за примена на знаењето;

- аргументирање и решавање проблеми;

- процес на учење, а не само конечен производ.

Многу важна порака: AI може да биде помошник во оценувањето, но не смее да стане замена за наставникот. Технологијата може да предложи оценка, да анализира одговор или да создаде критериуми, но не ја презема педагошката одговорност.

Моја процена:

Овој курс го сметам за особено корисен за наставниците во Македонија, бидејќи не се занимава само со тоа како да се користат нови дигитални алатки, туку поставува многу поважно прашање:
Дали нашето оценување навистина покажува што знае и може ученикот?

Мислам дека ова е тема за поширока дискусија во училиштата, стручните активи и обуките за наставници.

Зашто, ако вештачката интелигенција може да ги реши задачите што им ги задаваме на учениците, можеби е време да размислиме дали треба да ги промениме задачите  или, уште поважно, начинот на кој го препознаваме и оценуваме знаењето.

Црвеното пенкало не исчезнува. Но мора да се промени она што со него го оценуваме.