БУДВА

 

Будва

Будва е бисерот на црногорското приморје, сместена покрај синилото на Јадранско Море, во прекрасната држава Црна Гора. Овој град, со својата богата историја и живописна атмосфера, претставува совршен спој на старото и новото, на традицијата и модерното летувалиште.

Уште при пристигнувањето се чувствува мирисот на солта и звукот на брановите што удираат по камените ѕидини. Највпечатлив дел од градот е стариот дел - Стариот град Будва. Тесните калдрмести улички, камените куќи со црвени покриви и малите плоштади создаваат чувство како да сте се вратиле неколку векови наназад. Тука можат да се видат стари цркви, уметнички галерии и бројни кафулиња во кои времето тече побавно.

Покрај историските знаменитости, Будва е позната и по своите прекрасни плажи - Могрен, Словенска плажа и другите крајбрежни делови со кристално чиста вода и златест песок. Недалеку од градот се наоѓа и познатиот остров-хотел Свети Стефан, еден од најпрепознатливите симболи на црногорското приморје.

Престојот во Будва остава впечаток на град што знае да ја раскаже својата историја, но и да понуди современо уживање.

Средно мешовито училиште „Данило Киш“

Една од главните образовни институции во градот е ова училиште, кое нуди гимназиско и стручно образование, овозможувајќи им на учениците да стекнат знаења и вештини за понатамошно школување или вклучување на пазарот на трудот.

Името го носи по познатиот писател Данило Киш, што симболично ја нагласува важноста на литературата, културата и образованието. Училиштето претставува важен центар за младите во Будва, каде покрај наставата се реализираат и културни, спортски и други воннаставни активности.

Секоја година бележи сѐ поголем број ученици и изнедрува успешни млади луѓе кои, и по завршувањето на образованието, не забораваат каде ги направиле своите први сериозни животни чекори.

„Образование и современо општество - Училиште на 21 век“.

Во 2025 и 2026 година училиштето беше домаќин на меѓународните конференции „Образование и современо општество - Училиште на 21 век“. На овие значајни настани присуствуваа бројни гости од повеќе држави, кои разменија искуства, идеи и дебатираа на научни и образовни теми.

Конференциите претставуваа можност за продлабочување на соработката, споделување современи наставни практики и отворање нови перспективи за развој на образованието. Тие денови беа исполнети со инспиративни средби, плодни дискусии и незаборавни меѓународни дружења.

Особена благодарност упатувам до директорот Крсто Вуковиќ и до Организациониот одбор за укажаната можност и ние од Македонија да се претставиме со свои трудови и активно да учествуваме во дебатите. Со својата посветеност и професионалност тие овозможија конференциите да добијат вистинска меѓународна вредност и значење.

Превала (Косово)

 

Превала

Превала е планинско туристичко место кое се наоѓа во јужниот дел на Косово, во рамките на општина Призрен. Сместена е на Шар Планина, на надморска височина од околу 1.800 метри, што ѝ дава изразито планинска клима со свежи лета и снежни зими. Од градот Призрен е оддалечена околу 30 километри и претставува важна врска кон туристичкиот центар Брезовица.

Местото е опкружено со густи шуми, планински пасишта и високи врвови, што го прави привлечно за љубителите на природата. Превала се наоѓа во рамките на Национален парк Шар Планина, познат по богатата флора и фауна и по бројните извори и планински патеки.

Туризмот е главна стопанска гранка во Превала. Во летниот период посетителите доаѓаат за пешачење, планинарење и одмор во природа, додека во зима местото станува атрактивно за зимски спортови, особено скијање. Поради чистиот воздух и мирната околина, Превала често се посетува и за викенд-туризам.

Со својата природна убавина, планинска клима и туристички потенцијал, Превала претставува едно од позначајните излетнички и рекреативни места во јужниот дел на Косово.

Проклетије - дивата убавина на Балканот

Проклетије, познати како Албански Алпи или Тројански Планини, се еден од највеличествените и најсурови планински масиви на Балканот, што се протегаат низ северна Албанија, западно Косово и источна Црна Гора. Со своите остри гребени, стрмни карпи и длабоки леднички долини, планината оставува впечаток на недопрена и моќна природа. Највисокиот врв е Езерски Врв (2694 м) во Албанија, а тука се и највисоките врвови на Црна Гора - Зла Колата (2534 м) и на Косово - Ѓеравица (2656 м). Длабоките долини како Валбона, Грбаја и Ропојана сведочат за силната ледничка ерозија, а во албанскиот дел се наоѓаат и најјужните активни ледници во Европа. Една од најимпресивните природни појави е Руговската Клисура, кањон долг 25 километри и длабок до 1000 метри.

Кога пристигнавме до подножјето на Проклетије, како да влегувавме во друг свет. Патот полека се издигнуваше кон срцето на планината, а долината остануваше зад нас. Секој свиок откриваше нови погледи - стрмни карпи, густи шуми и тивки планински пасишта, волшебни места со недопрена природа. Подножјето беше обвиткано во густа магла, додека повисоките делови беа покриени со снег и панорами што оставаат без здив. Приморани на бавно качување, се изнагледавме снежни пејзажи и тивка дивина која те тера да застанеш и да се восхитуваш.

Возењето низ Проклетије не е само патување меѓу две земји, туку кратка средба со една од највеличествените и најнепитомите планини на Балканот, место каде суровата природа и величествените врвови оставаат незаборавен впечаток.

Реката Бојана (на албански Буна, на латински Барбана)

 

Бојана (албански: Буна) е река која се наоѓа на границата помеѓу Црна Гора и Албанија. Извира од Скадарското Езеро и се влева во Јадранското Море. Долга е 41 километар. Тече во големи кривини со просечен пад од 0,6%.
(0,6% значи дека на секои 100 метри хоризонтално растојание, висината се намалува за 0,6 метри (или 60 сантиметри).

На устието во Јадранското Море се формира голем речен остров кој се вика Ада Бојана. Овој остров е познато туристичко место за камперите.

Еден од ракавите на реката Дрим се влева во реката Бојана/Буна.

Делтата е едно од најважните места за одмор на преселечки птици кои летуваат преку рутата Јадран - Северна Африка. Околу 20.000 птици слетуваат секоја зима, како на пример:

Птици 

• Евроазијски лажичар (Platalea leucorodia, сем. Threskiornithidae)

• Голем фламинго (Phoenicopterus roseus, сем. Phoenicopteridae)

• Црнокрунест ноќен чапјак (Nycticorax nycticorax, сем. Ardeidae)

• Сјаен ибис (Plegadis falcinellus, сем. Threskiornithidae)

• Скaкачка чапја (Ardeola ralloides, сем. Ardeidae)

• Говедска чапја (Bubulcus ibis, сем. Ardeidae)

• Мала мочуришна чапја (Ixobrychus minutus, сем. Ardeidae)

• Пчелојадец (Merops apiaster, сем. Meropidae)

• Шпанско врапче (Passer hispaniolensis, сем. Passeridae)

---

Цицачи (Mammals)

• Евроазијска видра (Lutra lutra, сем. Mustelidae)

• Златен шакал (Canis aureus, сем. Canidae)

---

Риби (Fish)

• Дебели усни (Chelon labrosus, сем. Mugilidae)

• Европски морски јастреб (Acipenser sturio, сем. Acipenseridae)

---

Водоземци (Amphibians)

• Глатка трска (Lissotriton vulgaris, сем. Salamandridae)

• Европска дрвена жаба (Hyla arborea, сем. Hylidae)

---

Гуштери (Reptiles)

• Европска зелена гушка (Lacerta viridis, сем. Lacertidae)

• Асклепијска змја (Zamenis longissimus, сем. Colubridae)

• Безножен гуштер (Pseudopus apodus, сем. Anguidae)

---

Растенија (Plants)

• Македонски даб (Quercus trojana, сем. Fagaceae)

• Солена туја (Salicornia spp., сем. Amaranthaceae)